Θόδωρος Γραμματάς

Α΄ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΕΧΝΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Η εκ νέου παρακολούθηση με προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές της παράστασης «Η Πάχνη» των Αφων Κούφαλη στο θέατρο «Πορεία» σε σκηνοθεσία Τάκη Τζαμαργιά, προκάλεσε ποικίλες εντυπώσεις και έδωσε το έναυσμα για την κατάθεση κάποιων σκέψεων που αφορούν τη θεατρική επικοινωνία. Όπως είναι γνωστό, κατά τη διάρκεια της παράστασης, ανάμεσα στους ηθοποιούς πάνω στη σκηνή, τους θεατές στην πλατεία και χιαστί μεταξύ τους, αναπτύσσεται μια αμφίδρομη επικοινωνιακή σχέση, που καθιστά το θέατρο ανατροφοδοτούμενο, διαδραστικό σύστημα εναλλασσόμενου επικοινωνιακού φορτίου, που το ξεχωρίζει και το κατηγοριοποιεί ιδιαίτερα.

Η δυναμική της ομάδας, οι λανθάνοντες και φανεροί παράγοντες που καθορίζονται από την ψυχολογία και τις προσδοκίες του θεατή, την κοινωνιολογική σύσταση του κοινού, την ομοιογένεια ή ετερότητα του συνόλου, τα αντικειμενικά ή περιπτωσιακά «συμβεβηκότα» της θεατρικής συνθήκης, τις δομές του αντικειμενικού χώρου αλλά και του χρόνου, τις προσληπτικές δυνατότητες και την υποδοχή του σκηνικού μηνύματος, όπως και τις αντίστοιχες των ηθοποιών κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης παράστασης, καθορίζουν «εν επιγνώσει» ή «αγνοία» του κοινού το τελικό αποτέλεσμα και διαμορφώνουν την κρίση του γι’ αυτό.

Μ’ αυτά ως δεδομένα, μπορώ να διατυπώσω μια άποψη για την ενλόγω παράσταση που, χωρίς να ανατρέπει ή να αναιρεί την ήδη διατυπωμένη σε προγενέστερο σημείωμα, ενδεχομένως διαφοροποιείται (θετικά ή / και αρνητικά) κατά περίπτωση από εκείνη.

Προσπαθώντας ψυχαναλυτικά να εντοπίσω τις λανθάνουσες αιτίες γι’ αυτό, μπορεί να υποπτευθώ ή ακόμα και να αντιληφθώ, ότι οι προσδοκίες μου ήταν πολύ διαφορετικές απ’ ότι την πρώτη φορά, πιο συγκροτημένες και «έτοιμες» να δεχθούν ή να απορρίψουν. Γιατί, έχοντας μια πλήρη εικόνα για το σύνολο της παράστασης, μπορούσα να περιμένω με υπομονή να ξεπεραστεί κάποια άκομψη ή άκαιρη υποκριτικά στιγμή, αφού γνώριζα καλά ότι η συνέχεια του ρόλου θα με αντάμοιβε. Μπορούσα ακόμα να εμβαθύνω περισσότερο και να κατανοήσω πληρέστερα (κάτι που ίσως δεν είναι εύκολο να γίνει  με την πρώτη ματιά) τη σχέση της σκηνοθεσίας με το κείμενο και να αναθεωρήσω (επί τα βελτίω) τη συμβολή της στην ανάδειξη της θεατρικότητας, ενός σχετικά επίπεδου αφηγηματικού κειμένου.

Συνειδητοποιώντας το, είχα όμως την ευκαιρία να αξιολογήσω περισσότερο τα λυρικά στοιχεία των διαλόγων και την άλλοτε λανθάνουσα και άλλοτε φανερή τραγικότητα των χαρακτήρων, που εύστοχα δημιουργούσαν οι συγγραφείς.

Τη δημιουργία αυτών των εντυπώσεων συνέτεινε πολύ και η σύσταση του συγκεκριμένου κοινού, που αποτελείτο από φοιτητές και μεταπτυχιακούς φοιτητές μου, οι οποίοι ήταν ήδη (περισσότερο ή λιγότερο) ενημερωμένοι όχι τόσο για το έργο, όσο για τη διαδικασία της παράστασης και της επικοινωνίας, επομένως αντιδρούσαν ως μια ομοιογενής ομάδα υποκειμένων με κοινό ορίζοντα προσδοκιών και ισοδύναμη αλληλεπιδραστική επενέργεια.

Στα προηγούμενα, πρέπει τέλος να προστεθεί η αντικειμενική βελτίωση των συνθηκών σκηνικής δράσης, στη βελτίωση της υποκριτικής των δύο ταλαντούχων ηθοποιών, του Μ. Καρατζογιάννη και του Γ. Ντούση, που είχαν αισθητά εξελιχθεί από την προηγούμενη (αρχική) παράσταση που είχα κατά νου. Αν σ’ αυτό προστεθεί και η δυναμική του συγκεκριμένου κοινού, που δημιουργούσε ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό πεδίο ανατροφοδοτούμενης επικοινωνίας, τότε μπορεί κατά κάποιο τρόπο (γιατί είναι ακόμα πολλά που λανθάνουν, ή που αδυνατούν να εκφραστούν τεκμηριωμένα και λογικά) να γίνει αντιληπτή η μοναδικότητα που διαθέτει η θεατρική παράσταση, το «άπαξ» που την καθιστά ανεπανάληπτο πολιτιστικό αγαθό.

Ο 2^ος Κύκλος των Σεμιναρίων με θέμα «Διδακτική του Θεάτρου και Θεατρική Αγωγή» αρχίζει στις 21/11/09 και τελειώνει στις 13/12/09 σύμφωνα με το πρόγραμμα:

 Σάββατο 21/11 Διδάσκων: Martin Scharnhorst

Μάθημα:«Κώδικες σκηνοθεσίας-Λειτουργία των “status”»

Κυριακή 22/11 Διδάσκων: Θόδωρος Γραμματάς

Μάθημα: «Διακείμενα και Διακειμενική Σύνθεση»   

—————————————————————————————

Σάββατο 28/11 Διδάσκων: Βασίλης Ραΐσης

Μάθημα: «Εργαστήριο Γραφής»

Κυριακή 29/11 Διδάσκων: Σίμος Παπαδόπουλος

Μάθημα: «Διερευνητική Δραματοποίηση»

——————————————————————————————

Σάββατο 5/12 Διδάσκων: Θόδωρος Γραμματάς     

Μάθημα: «Διδακτική του Θεάτρου»         

Κυριακή 6/12 Διδάσκων: Βασίλης Ραΐσης

 Μάθημα: «Εργαστήριο Γραφής»

    ——————————————————————————————-

Σάββατο 12/12 Διδάσκων: Martin Scharnhorst

Μάθημα:«Κώδικες σκηνοθεσίας-Λειτουργία των “status”»

  Κυριακή 13/12 Διδάσκων: Σίμος Παπαδόπουλος

Μάθημα: «Διερευνητική Δραματοποίηση»

——————————————————————————————

 Ο 3^ος κύκλος με θέμα «Η τέχνη της Θεατρικής Εμψύχωσης» θα αρχίσει στις 09/01/10 και θα τελειώσει στις 31/01/10.

Περιλαμβάνει τις ακόλουθες ενότητες:

Θεατρικό Παιχνίδι, Θέατρο Σκιών, Κουκλοθέατρο, Παραμυθιακή Αφήγηση, Παντομίμα.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή και να καταθέσουν τα χρήματα μέχρι τις 10 Δεκεμβρίου.

Κόστος συμμετοχής 180 € για κάθε κύκλο.

Τα χρήματα θα κατατίθενται στον ακόλουθο λογαριασμό:

ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

ΕΛΚΕ Πανεπιστημίου Αθηνών

Εργαστήριο Τέχνης και Λόγου

Αρ. Λογαρ.:81706531

Κωδ.: 7664

Δηλώσεις Συμμετοχής: τηλ: 210-3688474, 210-3688470

 (Αποστολή καταθετηρίου Τραπέζης με ευκρινές το όνομα του καταθέτη στο FAX: 210-3688543)

Τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2009 θα πάμε στο Θέατρο.

Στην παράσταση «Η Πάχνη» των Αφων Κούφαλη, σε σκηνοθεσία Τάκη Τζαμαργιά, που παίζεται στο Θέατρο Πορεία, Τρικόρφων και 3^ης Σεπτεμβρίου (ανάμεσα στην Ηπείρου και την Ιουλιανού). Ώρα έναρξης 22.00.

Αναφέρετε στο ταμείο το όνομά μου γιατί έχουν κρατηθεί θέσεις. Θα πληρώσετε φοιτητικό εισιτήριο. Μπορείτε να συνοδεύεστε και από άλλο(α) πρόσωπο(α). Όσοι προτίθεστε να έρθετε, παρακαλώ ενημερώστε με σχετικά.

            Ο Φιλολογικός Σύλλογος Παρνασσός προκηρύσσει τον 89^ο Καλοκαιρίνειο Θεατρικό διαγωνισμό για το έτος 2009. Δεκτά γίνονται μόνο θεατρικά έργα ανέκδοτα, χωρίς περιορισμό στο περιεχόμενο και στη γλώσσα. Τα έργα πρέπει να υποβληθούν δακτυλογραφημένα σε τρία (3) αντίτυπα με ψευδώνυμο και να συνοδεύονται από κλειστό φάκελο, μέσα στον οποίο θα αναγράφονται το ονοματεπώνυμο, η διεύθυνση και το τηλέφωνο του συγγραφέως. Στον παρόντα Διαγωνισμό δεν μπορούν να συμμετάσχουν όσοι έχουν λάβει Βραβείο (και όχι Έπαινο) σε προηγούμενο Καλοκαιρίνειο Θεατρικό Διαγωνισμό, καθώς και τα μέλη του Συλλόγου. Η προθεσμία υποβολής των έργων στην Γραμματεία του Φ.Σ. Παρνασσός (Πλατεία Αγίου Γεωργίου Καρύτση 8) λήγει την 31^η Δεκεμβρίου 2009.

Για περισσότερες πληροφορίες απευθύνεστε στη Γραμματεία του Συλλόγου τηλ.

210-3221917.